Telefon nawet nie zadzwoni. O2 ma blokować 3 mln podejrzanych połączeń tygodniowo

O2, należące do Virgin Media O2, rozszerza zabezpieczenia swojej sieci po udanym pilotażu przeprowadzonym wczesną jesienią. Nowa funkcja zostanie bezpłatnie i automatycznie udostępniona wszystkim klientom korzystającym z kompatybilnych urządzeń. Nie trzeba instalować dodatkowej aplikacji ani samodzielnie włączać usługi.

Operator podkreśla, że jest pierwszą siecią komórkową w Wielkiej Brytanii, która nie tylko ostrzega przed podejrzanymi numerami, ale blokuje wszystkie połączenia uznane za próbę oszustwa.

Za działanie systemu odpowiada technologia firmy Hiya, specjalizującej się w zabezpieczaniu połączeń głosowych. Algorytmy wspomagane przez sztuczną inteligencję analizują aktywność numerów, zachowanie dzwoniących oraz zgłoszenia przekazywane przez użytkowników.

Mechanizm jest stale aktualizowany, dzięki czemu może reagować na nowe sposoby działania przestępców. Jeżeli połączenie zostanie ocenione jako oszustwo, nie dotrze do telefonu abonenta. Podejrzane połączenia, które zostaną zakwalifikowane jako spam, nadal będą oznaczane ostrzeżeniem, ale niekoniecznie automatycznie blokowane.

Rozwiązanie korzysta z dużej bazy danych zgromadzonej przez operatora. Od początku 2024 roku O2 oznaczyło już ponad 1,6 mld połączeń podejrzewanych o spam lub próbę wyłudzenia. Analiza tych danych pozwoliła sieci przejść od samego ostrzegania klientów do aktywnego zatrzymywania oszustów.

Wyniki testów pokazały, jak uporczywie działają telefoniczni oszuści. Aż 60 proc. zablokowanych połączeń było powtarzanych w ciągu minuty od pierwszej próby. Przestępcy najwyraźniej nie zdawali sobie sprawy, że system nie przepuszcza ich połączeń.

Numery oznaczone jako powiązane z oszustwami wykonywały po zablokowaniu średnio trzy razy więcej prób kontaktu niż wcześniej. Zdaniem operatora pokazuje to, że nowe zabezpieczenie nie tylko chroni konkretną osobę, ale również dezorganizuje pracę przestępców. Czas poświęcony na wielokrotne dzwonienie pod jeden numer ogranicza możliwość szukania kolejnych ofiar.

O2 już wcześniej zatrzymywało połączenia wykonywane z numerów znajdujących się na liście "Do Not Originate" prowadzonej przez Ofcom. Obejmuje ona numery, które nie powinny być wykorzystywane do połączeń wychodzących. Nowy system ma jednak rozpoznawać znacznie szerszy zakres podejrzanych prób kontaktu.

Murray Mackenzie, dyrektor ds. zapobiegania oszustwom w Virgin Media O2, zwrócił uwagę, że odbieranie telefonu od nieznanego numeru nie powinno zmuszać użytkownika do zastanawiania się, czy osoba po drugiej stronie jest godna zaufania.

Operator spodziewa się, że ponad 3 mln połączeń tygodniowo będzie zatrzymywanych w czasie rzeczywistym – przed pierwszym sygnałem na telefonie klienta. O2 zachęca jednocześnie użytkowników do zgłaszania nowych podejrzanych numerów. Dzięki temu system może szybciej rozpoznawać kolejne źródła oszustw.

Inicjatywę poparł brytyjski minister ds. zwalczania oszustw Lord Hanson. Jak podkreślił, przestępcy stosują coraz bardziej zaawansowane metody, aby zdobywać zaufanie rozmówców i wyłudzać od nich pieniądze. Blokowanie połączeń na poziomie sieci ma utrudnić im dotarcie do potencjalnych ofiar.

Problem staje się coraz poważniejszy. Z najnowszego kwartalnego raportu Scam Index przygotowanego przez Virgin Media O2 wynika, że 61 proc. Brytyjczyków, którzy zetknęli się z podejrzaną próbą kontaktu między lipcem a wrześniem, otrzymało właśnie podejrzany telefon. To wzrost o 5 punktów procentowych w porównaniu z poprzednim kwartałem.

Ponad dwie piąte respondentów przyznało, że z powodu oszustw ignoruje połączenia, wiadomości i SMS-y od nieznanych osób. Wśród użytkowników mających ponad 55 lat postępuje tak już niemal sześć na dziesięć osób.

Dodatkowe zagrożenie stanowią nagrania typu deepfake. Według raportu "State of Call 2026" firmy Hiya prawie co trzeci ankietowany miał w ciągu ostatniego roku otrzymać połączenie wykorzystujące taką technologię. Kolejne 15 proc. respondentów nie było pewnych, czy zetknęło się ze sztucznie wygenerowanym głosem. Coraz bardziej realistyczne nagrania utrudniają rozpoznanie oszustwa, gdy rozmowa zostanie już nawiązana.

O2 zabezpiecza również swoich klientów przed fałszywymi wiadomościami tekstowymi. Sieciowa zapora operatora zablokowała dotychczas ponad 1,4 mld SMS-ów uznanych za próbę oszustwa.

Brytyjscy użytkownicy, którzy otrzymają podejrzane połączenie lub wiadomość, mogą bezpłatnie przesłać zgłoszenie pod numer 7726. Informacje te mają pomagać w wykrywaniu nowych kampanii i szybszym blokowaniu wykorzystywanych przez przestępców numerów.

Automatyczna ochrona na poziomie sieci może okazać się skuteczniejsza niż ostrzeżenia wyświetlane dopiero na ekranie telefonu. Klient nie musi bowiem samodzielnie oceniać ryzyka – najbardziej podejrzane połączenie zostaje zatrzymane, zanim zdąży zakłócić mu dzień.